Fara w Oławie: kościół Matki Bożej Pocieszenia

Na południowej ścianie prezbiterium oławskiej fary, czyli części z głównym ołtarzem, biegnie fryz z ceglanych arkadek, a wschodnie okno wypełnia ażurowy, kamienny wzór. To najstarsze partie kościoła i one datują go na drugą połowę XIII wieku. Świątynia stoi w południowo-zachodnim narożniku Rynku i jest najstarszą budowlą miasta, starszą od zamku i od ratusza.

Historia miejsca sięga jeszcze głębiej. Pierwsza wzmianka o Oławie pochodzi z 1149 roku, gdy zapisano ją jako „villa Olava”, a kościół w mieście potwierdzono w 1201 roku, pod wezwaniem świętego Błażeja i świętego Świerada. Po lokacji miasta na prawie niemieckim w 1234 roku wzniesiono murowany kościół miejski, z którego zachowało się właśnie prezbiterium. W drugiej połowie XV wieku dostawiono do niego od północy wieżę i zakrystię, a prezbiterium przykryto kamiennym sklepieniem, którego żebra układają się we wzór gwiazdy.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieOława: zamek królewicza Sobieskiego i zegar z figurami

Kościół, który zmieniał wyznanie

W czasie reformacji, w 1534 roku, świątynię przejęli protestanci. Tu źródła się różnią: jedne mówią o nieprzerwanej obecności ewangelików aż do 1945 roku, inne wskazują krótką katolicką przerwę na przełomie XVII i XVIII wieku. Tak czy inaczej, przez większość swoich dziejów był to kościół protestancki, i to zostawiło ślad w jego wyposażeniu.

Rosnąca liczba wiernych wymusiła rozbudowę pod koniec XVI wieku. Prace prowadził włoski budowniczy Bernard Niuron, ten sam, który pracował przy zamku i przy ratuszu. Rozebrał on dawny korpus nawowy i postawił nowy, obszerniejszy. W wielkim pożarze 1634 roku ucierpiały dach i hełm wieży, odbudowany kilka lat później. Barokowy hełm strącił z kolei piorun w 1881 roku, a jego miejsce zajął w 1886 roku wysoki, ostrosłupowy hełm neogotycki, kryty miedzianą blachą, który wieńczy wieżę do dziś.

Ambona księcia i lapidarium

We wnętrzu przetrwały sprzęty z kilku epok. Bogato rzeźbioną, wczesnobarokową ambonę ufundował książę legnicko-brzeski Jerzy III z żoną. Część ław i konfesjonałów wykonał w 1570 roku miejscowy stolarz Esaias Flaschner, a na chórze stoją barokowe organy w ozdobnej, rzeźbionej obudowie, dzieło Adama Horatiusa Caspariniego. Zachował się też zespół późnorenesansowych epitafiów, ozdobnych tablic ku pamięci zmarłych.

Kościół był kiedyś otoczony cmentarzem, który zlikwidowano w 1914 roku, rozbierając przy tym mur cmentarny. Z zachowanych nagrobków urządzono na terenie przykościelnym lapidarium. Po 1945 roku świątynię przejęli katolicy, a w 1973 roku erygowano przy niej parafię pod wezwaniem Matki Bożej Pocieszenia. To dzisiejsza nazwa oławskiej fary.

Fara zamyka Rynek od południowego zachodu, naprzeciw ratusza z figuralnym zegarem. O młodszej świątyni, którą postawiono w rozebranym skrzydle zamku, jest osobny wpis o kościele Piotra i Pawła.