Kamienice Rynku w Oławie: apteka, szkoła i portal z gryfem

Pierzeje oławskiego Rynku wyglądają na osiemnastowieczne, z barokowymi szczytami i mansardowymi dachami. Pod tynkiem kryją jednak mury znacznie starsze. Badania kilku kamienic pokazały, że najstarsze relikty sięgają połowy XIV wieku, a renesansowe piwnice o beczkowatych, łukowych sklepieniach są w tych domach regułą, nie wyjątkiem. Każdy z nich przebudowywano po wielekroć, więc dzisiejszy wygląd to zwykle warstwa najmłodsza, położona na średniowiecznym fundamencie.

Najciekawszy z nich stoi w narożniku wschodniej pierzei. To dawna apteka miejska przy Rynku 25 , pierwsza w Oławie, założona około 1594 roku przez książęcego aptekarza. Przez ponad trzysta lat aptekę prowadziły kolejne rodziny, a dom otrzymał swój dzisiejszy, barokowy kształt przy gruntownej przebudowie w latach czterdziestych XVIII wieku. Fasadę wieńczą wazony, a kamienny portal osłania krata z połowy XVIII wieku z motywem gryfa. W lewej framudze portalu przetrwał metalowy element w kształcie dłoni, dawne mocowanie linki od dzwonka. W 1813 roku, w czasie wojen napoleońskich, nocował tu następca pruskiego tronu. Dziś w kamienicy mieści się Urząd Stanu Cywilnego.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieOława: zamek królewicza Sobieskiego i zegar z figurami

Od rozlewni piwa do sali koncertowej

Po przeciwnej, południowej stronie Rynku stoi dom pod numerem 12 , którego mury sięgają połowy XIV wieku. Przez dekady po wojnie mieściła się w nim rozlewnia piwa i wód gazowanych miejscowej spółdzielni. Dopiero remont z lat osiemdziesiątych XX wieku, gdy odbudowano ozdobne, faliste szczyty, przywrócił budynkowi reprezentacyjny wygląd. Dziś mieści się tu Państwowa Szkoła Muzyczna, a w dawnej reprezentacyjnej izbie na piętrze urządzono salę koncertową.

Tuż obok, na rogu ulicy Kościuszki, stoi narożna kamienica pod numerem 11 , powstała zapewne w tym samym czasie co sąsiedni dom, o czym świadczy identyczna grubość murów i piwnice wzniesione z kamienia i cegły. Barokowej bryle przebudowa z 1874 roku dodała neoklasycystyczne rysy, a w dawnej hali sklepowej zachowała się żeliwna kolumna podpierająca strop.

Domy przy Rynku i Wrocławskiej

W południowo-wschodniej pierzei stoi kamienica pod numerem 29 , którą widać już na osiemnastowiecznym widoku miasta jako trzykondygnacyjny dom z bogatym szczytem. Jej fasadę dzielą cztery smukłe, płaskie filary biegnące przez dwa piętra, a szczyt zamyka ozdobne, trójłukowe zwieńczenie. Pierwotny układ wnętrz zatarła gruntowna przebudowa z przełomu lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX wieku, gdy dom połączono wspólną klatką schodową z sąsiednim.

Ostatni z tej grupy stoi już poza Rynkiem, przy ulicy Wrocławskiej 2 , na trakcie łączącym Rynek z placem Piastowskim. Najstarsze są tu piwnice z przełomu XVI i XVII wieku, a mury i dekoracja wschodniego szczytu pochodzą z drugiej ćwierci XVIII wieku. Dom o barokowym rodowodzie zmodernizowano potem w duchu klasycyzmu i jeszcze raz około 1890 roku. Dziś na parterze działa sklep, a wyższe kondygnacje zajmują mieszkania.

Wszystkie te domy otaczają ratusz z figuralnym zegarem, a nieco dalej, przy placu Zamkowym, stoi zamek królewicza Sobieskiego.