Ratusz w Głogowie: sześć wieków pożarów

Ratusz zajmuje środek głogowskiego Rynku, jego południową i zachodnią stronę, i ciągnie się przez połowę jego długości. Jego dzieje to niemal skrót historii całego miasta: przez sześć wieków płonął, walił się i podnosił, aż w 1945 roku spłonął po raz ostatni, by wrócić dopiero na przełomie tysiącleci.

Od domu kupca do ratusza

Zanim w Głogowie stanął ratusz, miasto musiało się usamodzielnić. W 1263 roku powołano tu urząd wójta, w 1292 roku książę Henryk III zezwolił na budowę „domu kupca”, a w 1331 roku miasto wykupiło wójtostwo i ustanowiło burmistrza. Dopiero wtedy pojawiły się realne warunki, by wznieść własny ratusz. Pierwsza pewna wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1349 roku, z memoriału skierowanego do cesarza Karola IV.

Od początku ratusz dzielił los miasta narażonego na ogień i wojny. Pożary z 1420 i 1426 roku strawiły budynek, który odbudowano około 1433 roku, dostawiając doń dom kupca i kramy. W 1489 roku ratusz ucierpiał podczas oblężenia miasta. Potem przyszły kolejne pożary, w 1565, 1574, 1615 i 1678 roku, a po każdym następowała odbudowa. Wieża bywała pozostawiana w ruinie na dziesięciolecia, a jej naprawy kończono dopiero w latach 1654 i 1683. W 1751 roku dawną halę handlową w ratuszu przebudowano na zbór ewangelicki, a niemal siedemdziesiąt lat później na salę koncertową.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieGłogów: książęca stolica i piastowski zamek

Klasycystyczny gmach z lat 30. XIX wieku

Ratusz, który przetrwał aż do drugiej wojny światowej, powstał w latach 30. XIX wieku. Kamień węgielny pod nowy gmach położono 24 maja 1832 roku, a budowę ukończono 22 czerwca 1835 roku. Budowla złożona jest z dwóch skrzydeł, południowego i zachodniego, ustawionych w kształcie litery L i zwieńczonych strzelistą, czworoboczną wieżą w narożniku. Elewacje, zróżnicowane po licznych przebudowach, ujednolicono poziomymi pasami tynku, a frontową fasadę od południa ozdobiono arkadowym podcieniem z balkonem pośrodku.

Wnętrze kryje sporo starszej substancji, bo nowy ratusz wchłonął mury dawnych budowli. W skrzydle wschodnim, w przyziemiu, zachowały się efektowne sklepienia: kryształowe, gwiaździste i żebrowe, wsparte na filarach. Dachy nakryto po części blachą miedzianą, po części ceramiczną karpiówką. W tym kształcie ratusz dotrwał do 1945 roku.

Spalenie, wieża i powrót

W 1945 roku ratusz spłonął, a jego północno-zachodnią część zbombardowano. Po wojnie ruina stała jedynie fragmentarycznie zabezpieczona i niszczała dalej. Grożącą zawaleniem wieżę wysadzono w powietrze w 1962 roku. Decyzję o odbudowie całego kompleksu podjęto dopiero w połowie lat 80., a właściwe prace ruszyły w 1987 roku, najpierw przy skrzydłach, potem przy wieży, której rekonstrukcję ukończono w 1998 roku. Prace prowadziły przedsiębiorstwa konserwacji zabytków z Wrocławia i Głogowa.

Odbudowany ratusz wrócił do swojej dawnej roli i jest dziś siedzibą władz miasta. Stoi w sercu Rynku, tuż obok teatru imienia Gryphiusa, z którym przez lata snuto plany połączenia obu gmachów. Zajrzysz do niego przy głogowskim Rynku .