Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Gdy na początku XX wieku Głogów zrzucił pierścień twierdzy, na terenach dawnych umocnień zaczęły wyrastać reprezentacyjne gmachy publiczne. Na wschód od starówki powstała cała nowa dzielnica, Wilhelmstadt, z placem założonym na miejscu rozebranych fortyfikacji. Dwa gmachy z tamtych lat należą dziś do najokazalszych w mieście, choć stanęły w różnych jego częściach: poczta w nowej wschodniej dzielnicy i sąd na skraju dawnych umocnień, tuż przy starym mieście.
Poczta cesarska z 1892 roku
Budynek dawnej poczty przy rogu ulic Piotra Skargi i Piaskowej oddano do użytku 1 maja 1892 roku. Powstał wcześniej niż większość zabudowy nowej dzielnicy, jako jedna z jej pierwszych ozdób. Był to szósty urząd pocztowy w dziejach miasta, a jego elewacje pokryto bogatą dekoracją z piaskowca: portalami, obramieniami okien i gzymsami. Uwagę zwracają symbole związane z pocztą i żeglugą, między innymi głowa konia i trąbka pocztyliona, a obok nich muszle, skrzyżowane kotwice i wiosła, których znaczenie nie zostało dotąd jednoznacznie wyjaśnione.
Poczta była własnością państwa niemieckiego, nie miasta, i podkreślała to sama swoją nazwą. Na zachodniej elewacji zachował się fragment napisu „Kaiserliche Postamt”, czyli poczta cesarska. Podczas oblężenia w marcu 1945 roku budynek spłonął, zawalił się dach i charakterystyczne wieże, ale jako jedyny gmach przy dawnym Placu Wilhelma nie został rozebrany. Odbudowano go w 1954 roku, w uboższej formie, bez wież i wielu detali. Ponownie ruszył wtedy urząd pocztowy, który działał do 1991 roku.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieGłogów: książęca stolica i piastowski zamek
Wnętrze poczty kryje kilka osobliwości. Zachowała się okazała klatka schodowa i dziewiętnastowieczny skarbiec z pancernymi drzwiami, w którym niegdyś przechowywano pieniądze i cenne dokumenty. Pod budynkiem znajduje się natomiast nieukończony schron, którego wyjście awaryjne prowadzi do niewielkiego budynku pośrodku wewnętrznego dziedzińca. Po zamknięciu urzędu pocztowego gmach przejęła firma telekomunikacyjna. Odnajdziesz go przy ulicy Piotra Skargi .
Sąd nad dawną fosą
Kilka ulic dalej, bliżej starego miasta, stoi gmach sądu, wzniesiony w latach 1908–1911 według projektu Emila Friede, architekta powiatowego z Zielonej Góry, autora także głogowskiego gimnazjum ewangelickiego. Budynek oparto na sześciu ciężkich kolumnach, których podstawy osadzono przy samej krawędzi dawnej fosy. Mieścił się tu Amtsgericht, czyli sąd pierwszej instancji.
Miejsce nie było przypadkowe. Już w średniowieczu w tej okolicy skupiał się głogowski wymiar sprawiedliwości: między murami miejskimi, w pobliżu dawnej Bramy Brzostowskiej, znajdowało się więzienie z izbą tortur. Nowy gmach sądu zbudowano więc tam, gdzie od wieków sądzono i karano. Budowla ma kształt prostokąta z korpusem głównym i środkowym ryzalitem, nakryta czterospadowym dachem z okrągłymi oknami typu „wole oko”. Wnętrze na osi głównej tworzy pięć arkad ze sklepieniem kolebkowym z lunetami.
W wyniku oblężenia 1945 roku budynek został zniszczony, a jego wnętrza przez lata pełniły najróżniejsze funkcje. Około 1953 roku urządzono w nim zakład poprawczy dla chłopców, z nauką rzemiosła. Później mieściły się tu prokuratura i kuratorzy sądowi, a po remoncie zakończonym w 2007 roku, który objął także otaczający park, gmach wrócił do roli sądu. Stoi przy ulicy Stanisława Kutrzeby , kilka kroków od zamku. Historię całej dzielnicy, która wyrosła po zburzeniu twierdzy, opisujemy też we wpisie o zabytkowych szkołach Głogowa.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Sąd Rejonowy w Głogowie, oprac. Andrzej Paszkiewicz, 1994