Bazylika Wniebowzięcia NMP w Bolesławcu

Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Mikołaja w Bolesławcu: gotycki kościół z lat 1482–1492, barokowe wnętrze i sanktuarium maryjne.

Gotycka bazylika Wniebowzięcia NMP i św. Mikołaja w Bolesławcu z wieżą
Fot. Strumyczek, CC BY-SA 4.0

Największa świątynia Bolesławca stoi kilka kroków od rynku i widać ją z wielu miejsc starego miasta. To kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i świętego Mikołaja, budowla, w której gotycka bryła spotyka się z bogatym barokowym wnętrzem. Pierwszy kościół w tym miejscu istniał już w XIII wieku, ale zniszczyli go husyci. To, co widzimy dziś, wzniesiono pod koniec XV wieku.

Gotyk z pogranicza

Obecny kształt świątynia otrzymała w latach 1482–1492, co potwierdzają daty wykute w elewacji. Przypuszcza się, że w jej obręb włączono wówczas część starszego kościoła świętej Doroty, którego początki sięgały końca XII wieku. Miałoby o tym świadczyć nietypowe, przesunięte ustawienie głównej części kościoła względem części z ołtarzem, czyli prezbiterium. Formy kościoła są charakterystyczne dla późnego gotyku Saksonii i Łużyc, co wskazuje, skąd przyszedł warsztat prowadzący budowę. Na początku XVI wieku od strony południowej dobudowano szereg kaplic.

Historia świątyni odbija dzieje całego regionu. Przez ponad sto lat, od lat dwudziestych XVI wieku, kościół służył protestantom. Po pożarze w 1642 roku odbudowywano go niemal pół wieku, a ostatnimi latami prac kierował włoski budowniczy Giulio Simonetti. To głównie z tego czasu pochodzi barokowy charakter wnętrza, nałożony na gotycki szkielet.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBolesławiec: ceramika, planty i wiadukt na Bobrze

Ołtarz Wniebowzięcia i tytuł bazyliki

Sercem wnętrza jest wysoki ołtarz główny, dłuta śląskiego rzeźbiarza Jerzego Leonarda Webera z lat dwudziestych XVIII wieku. Jego centrum wypełnia rzeźbiarska scena Wniebowzięcia Matki Bożej w otoczeniu figur świętych. Kult w tym kościele skupia się na samej tajemnicy Wniebowzięcia. Nie ma tu osobnego, słynącego łaskami obrazu ani figury. W 2004 roku biskup legnicki ustanowił świątynię sanktuarium Wniebowziętej Matki Kościoła, a w 2012 roku kościół podniesiono do godności bazyliki mniejszej. Dziś jest jednym z ważnych miejsc pielgrzymkowych diecezji legnickiej.

Wysoki ołtarz główny w prezbiterium, z rzeźbami świętych wokół centralnej sceny
Wysoki ołtarz główny w prezbiterium, z rzeźbami świętych wokół centralnej sceny Fot. Ludwig Schneider, CC BY-SA 4.0

Miejsce w mieście

Bazylika stoi w tej części Bolesławca, gdzie miasto jest najstarsze. Tuż za nią, od strony ołtarza, przetrwał skromny dom dawnej szkoły parafialnej, a nieopodal barokowa dawna jadalnia klasztorna, czyli refektarz, po dominikanach. Świątynia, ratusz i te resztki średniowiecznego miasta tworzą rdzeń, z którego przez wieki rozrastał się Bolesławiec. Prowadzi przez nie przewodnik po historycznym centrum miasta.

Udostępnij Facebook
Źródła

Źródła internetowe

Bolesławiec: inne miejsca

Cały przewodnik po Bolesławcu

Bolesławiec · 25 września 2026

Dom, w którym zmarł Kutuzow, w Bolesławcu

Dom przy ulicy Kutuzowa w Bolesławcu, gdzie w 1813 roku zmarł rosyjski feldmarszałek Michaił Kutuzow, dwa pomniki i legenda o sercu wodza.

Bolesławiec · 25 września 2026

Dawne gimnazjum i Sąd Rejonowy w Bolesławcu

Neogotycki gmach dawnego gimnazjum w Bolesławcu, dziś Sąd Rejonowy: wieża zegarowa, aula z popiersiami uczonych i pomnik poety Martina Opitza w parku.

Bolesławiec · 25 września 2026

Pałac Pücklera i Muzeum Ceramiki w Bolesławcu

Pałac Pücklera w Bolesławcu: neogotycka rezydencja fabrykanta Samsona Wollera, dziś siedziba Muzeum Ceramiki i historii bolesławieckiej kamionki.

Bolesławiec · 25 września 2026

Łaźnia miejska i pływalnia w Bolesławcu

Dawna łaźnia miejska z krytą pływalnią w Bolesławcu z 1895 roku: neorenesansowy gmach na plantach, w którego bryłę wbudowano basztę średniowiecznych murów.

Bolesławiec · 25 września 2026

Ratusz w Bolesławcu

Ratusz w Bolesławcu na środku rynku: gmach łączący późny gotyk, renesans i barok, z przebudową przypisywaną Wendelowi Rosskopfowi z lat 1525–1535.

Bolesławiec · 25 września 2026

Teatr miejski i Odeon w Bolesławcu

Teatr miejski i sala koncertowa Odeon w Bolesławcu: dwie XIX-wieczne sceny przy plantach, gdzie toczyło się życie kulturalne i towarzyskie miasta.

Bolesławiec · 25 września 2026

Wiadukt kolejowy w Bolesławcu

Kamienny wiadukt kolejowy nad Bobrem w Bolesławcu: 490 metrów i 35 łuków, projekt Engelhardta Gansela, otwarty w 1846 roku przez króla Fryderyka Wilhelma IV.

Bolesławiec · 25 września 2026

Willa Gansela w Bolesławcu

Willa Engelhardta Gansela przy Zgorzeleckiej w Bolesławcu: dom architekta, który zaprojektował kolejowy wiadukt na Bobrze, w typie włoskiej rezydencji.

Bolesławiec · 25 września 2026

Willa Müllera przy Grunwaldzkiej w Bolesławcu

Willa wydawcy Hermana Müllera przy Grunwaldzkiej w Bolesławcu: reprezentacyjna rezydencja na plantach, po wojnie siedziba UB, dziś dom kultury.