Na południowym skraju Sochaczewa, między torami kolejowymi a szosą, kryje się w parku klasycystyczny pałac. Środek fasady poprzedza portyk na czterech toskańskich kolumnach, dźwigających poziomy gzyms i trójkątny szczyt. Od rynku dzieli go dobry kilometr, bo pałac nie należał do miasta, lecz do podmiejskiego majątku Czerwonka.
Dwór majątku Czerwonka
Budynek postawiono w pierwszej ćwierci XIX wieku, a przez jego księgi wieczyste przewinęła się cała galeria właścicieli. Po rodzinie Błeszyńskich dobra przeszły w 1817 roku do Jana Nepomucena Toczyskiego, marszałka powiatu błońskiego, a od 1823 roku należały do Augustyna Radwana, dowódcy pułku piechoty. W 1855 roku Czerwonkę kupili Kazimierz Aleksander Garbolewski z żoną, i w rękach Garbolewskich majątek pozostał aż do międzywojnia. Za nich, około 1870 roku, dwór rozbudowano i przekształcono wnętrza.
Z dawnego wyposażenia dotrwał między innymi klasycystyczny kominek z piaskowca, ujęty dwiema parami smukłych jońskich kolumienek. Pod budynkiem ciągną się piwnice nakryte kolebkowym, półkolistym sklepieniem. Pałac stoi przy Głowackiego 2 .
To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście SochaczewPark i spichlerz
Pałac otacza park, dawniej krajobrazowy, dziś włączony w tkankę miasta. Po przeciwnej stronie ulicy Głowackiego stał regularny czworobok zabudowań gospodarczych majątku, z którego przetrwał piętrowy spichlerz. To budynek bezstylowy, ale porządny: w szczytach ma arkadowe okna ujęte kolistymi okienkami, a jego wnętrze na planie wydłużonego prostokąta wspiera osiem drewnianych filarów ustawionych w dwóch rzędach. Stoi wzdłuż ulicy Głowackiego , naprzeciw pałacu.
Niemcy w dworze
W czasie okupacji dwór zajęła niemiecka administracja powiatu, ze starostą Hansem Scheu, a wnętrza przekształcano wtedy jeszcze około 1943 roku. Miejscowe przekazy wiążą budynek także z kwaterą generała Ericha von dem Bacha-Zelewskiego, który 5 sierpnia 1944 roku przybył do Sochaczewa jako dowódca oddziałów skierowanych przez Himmlera do stłumienia powstania warszawskiego.
Szkoła muzyczna
Po wojnie pałac i park przejęła dyrekcja miejscowego technikum ogrodniczego, a w 1973 roku miasto oddało dwór na siedzibę państwowej szkoły muzycznej. Uczą się w nim kolejne roczniki, a na potrzeby szkoły dobudowano w latach 1984–1985 skrzydło z salami koncertowymi.
Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.
Sochaczew — inne miejsca
- Baszta tatarska w Sochaczewie Baszta tatarska w Sochaczewie to grobowiec mułły, jedyny ślad dawnego cmentarza muzułmańskiego, który w XIX wieku założyli nad Bzurą żołnierze armii carskiej.
- Dworzec i kolej w Sochaczewie Dworzec kolejowy w Sochaczewie stoi od 1902 roku, a obok żelbetowa wieża ciśnień z 1921 roku, następczyni tej, którą w pierwszej wojnie wysadzono w powietrze.
- Kamienica Farna 13 w Sochaczewie Farna 13 w Sochaczewie to najstarsza kamienica miasta, wkopana w skarpę nad Bzurą, która przetrwała wojnę i lata walki o wpis do rejestru zabytków.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Pałac (ob. szkoła muzyczna) w Sochaczewie, oprac. Urszula Biernat
- Pałac (ob. szkoła muzyczna) w Sochaczewie, oprac. Jolanta Welc-Jędrzejewska, Ewa Kościelna
- Spichlerz przy pałacu w Sochaczewie
Bibliografia
- Katalog Zabytków Sztuki w Polsce, t. X, z. 24, woj. warszawskie, oprac. J. Galicka, H. Sygietyńska, Warszawa 1973
- L. Majdecki, Rejestr ogrodów polskich, z. I, 1964
- Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego, Warszawa 1880