Willa Chałupka w Brwinowie

Nazwa myli. „Chałupka” sugeruje drewnianą chatę, a przy ulicy Jagiellońskiej 9 stoi murowany dom z okrągłą wieżyczką w narożniku i marmurowym kominkiem w salonie. Zbudowano go w 1908 roku, w czasie, gdy dawne dobra brwinowskie dzielono na parcele i zapełniano willami dla przyjezdnych z Warszawy.

Willa jest jednym z niewielu domów w mieście, o których wiadomo, kto je zaprojektował. Autorem był architekt Oskar Sosnowski, a roboty budowlane prowadził Czesław Schmidt. Prace wykończeniowe ciągnęły się jeszcze kilka lat, mniej więcej do 1912 roku.

Willa dla dwóch kobiet

Dom powstał dla Antoniny Walickiej i Eweliny Sancewicz. Rodzina musiała być z domu zadowolona, bo willa do dziś należy do spadkobierców pierwszych właścicielek, a kolejne pokolenia wyraźnie dbały o zachowanie oryginalnych rozwiązań.

Bryła jest skromniejsza niż u sąsiednich rezydencji: parterowa, z mieszkalnym poddaszem, nakryta dachem z ukośnymi ściankami zamiast pełnych trójkątnych szczytów. Od zachodu dostawiono drewnianą werandę, a wejście prowadzi przez ganek wsparty na dwóch kolumnach, zwieńczony drewnianym szczytem z ozdobnym pazdurem na czubku. To układ typowy dla podmiejskiego domu z początku XX wieku, tyle że wykonany z dużą starannością.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBrwinów: letnisko warszawskich willi przy kolei

Wieżyczka, która straciła hełm

Najbardziej rozpoznawalnym elementem willi jest okrągła wieżyczka w południowo-zachodnim narożniku, z pięcioma wąskimi oknami. Pierwotnie nakrywał ją spiczasty hełm, który nadawał domowi trochę baśniowy rys. Około 1935 roku hełm zdjęto, a wieżyczkę przykryto dachówką będącą przedłużeniem głównej połaci dachu. Zmiana spłaszczyła sylwetkę budynku, ale wieżyczka pozostała jego znakiem firmowym.

Elewacje wykończono szarym, chropowatym tynkiem, wokół okien i drzwi poprowadzono gładkie jasne opaski. Balkon od wschodu dostał metalową, ażurową balustradę z prostych prętów. Całość jest oszczędna, utrzymana w tonacji, którą trudno pomylić z ozdobnością willi Mińskiej po drugiej stronie miasta.

Parkiety, drzwi i kominek

Wnętrze zachowało wyjątkowo dużo oryginalnych elementów. Na podłogach leżą dębowe parkiety ułożone w jodełkę, na piętro prowadzą pierwotne drewniane schody z ażurową balustradą na toczonych słupkach. Drzwi wejściowe obito ukośnymi, profilowanymi listwami przybitymi gwoźdźmi o rombowych główkach, co daje efekt zbliżony do starej dworskiej stolarki.

W salonie stoi oryginalny kominek wyłożony białymi kwadratowymi płytkami, z blatem z czarnego marmuru. Okna są w większości pierwotne, z mosiężnymi klamkami i dawnymi zawiasami, a wnętrze przez ponad sto lat prawie się nie zmieniło.