Willa Alicji Mińskiej w Brwinowie

W ogrodzie willi przy ulicy Żwirowej 6 stała kiedyś betonowa ławka, a na jej oparciu leżał wyrzeźbiony góral. Obok był basen kąpielowy. Dom, do którego należał ten ogród, jest jednym z najbardziej niezwykłych w Brwinowie, i nie chodzi o jego bryłę, lecz o to, co właściciele w nim upchnęli.

Willę wzniesiono w 1910 roku dla Alicji Mińskiej, współwłaścicielki „Kuriera Warszawskiego”, jednej z najważniejszych gazet ówczesnej Warszawy. Działka, którą kupiła, była wtedy znacznie większa niż dzisiejsza, a wjazd prowadził od innej ulicy. To właśnie na jej skraju stała ławka z góralem, znak fascynacji, która odcisnęła się na całym domu.

Dom kobiety z gazety

Alicja Mińska postawiła willę w czasie, gdy Brwinów dopiero zapełniał się takimi domami. Dawny majątek ziemski, który należał do rodziny warszawskiego przemysłowca Stanisława Lilpopa, był wtedy dzielony na działki i rozprzedawany, a parcele kupowała warszawska inteligencja i mieszczaństwo, pod letnie i całoroczne siedziby. Willa Mińskiej wyróżniała się wśród nich zamożnością wykończenia i tym, że łączyła kilka mód naraz.

Sama architektura jest wczesnomodernistyczna, ale z domieszką klasycyzmu: są tu kolumny, poziome gzymsy i balustrady z toczonych słupków. Do tego dochodzi warstwa zdobień w duchu Młodej Polski, czyli sztuki przełomu wieków, która chętnie sięgała po ludowość. Po wojnie dom przeszedł na syna Alicji, Jerzego Mińskiego, i jego żonę Janinę, część zajmowali lokatorzy komunalni. Do dziś willa pozostaje w rękach rodziny.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBrwinów: letnisko warszawskich willi przy kolei

Zakopane pod Warszawą

Motyw górala z ogrodowej ławki nie był kaprysem. Rodzina była rozkochana w Tatrach i Zakopanem, i przeniosła tę fascynację na podwarszawską działkę. Ławka z mozaiką przedstawiającą leżącego górala stała w sąsiedztwie basenu, a góralskie akcenty wracają w detalu całego założenia. W czasie, gdy powstawała willa, styl zakopiański był w Polsce świeżą modą, więc jego ślad w Brwinowie to nie prowincjonalne naśladownictwo, lecz echo tego, co działo się wtedy w sztuce.

Malowane drzwi i witraże

Najciekawsze jest wnętrze, opisywane i fotografowane przez konserwatorów pod koniec lat osiemdziesiątych, gdy badano wartość artystyczną budynku. W salonie i na piętrze zachował się oryginalny dębowy parkiet ułożony w jodełkę. Niemal wszystkie drzwi są pierwotne, a co ważniejsze, pokryte malaturą: wiją się po nich arabeski i groteski, a między nimi wpisano sentencje po polsku. To rozwiązanie rzadkie nawet w bogatych willach tej epoki.

Światło w sieni i na klatce schodowej przechodzi przez witraże wpuszczone w półkoliste nadświetla nad drzwiami. Nad głównym wejściem, w niszy, stoi figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem. Ta na zewnątrz jest gipsową kopią, drewniany oryginał przechowuje się we wnętrzu. Kolumny przy oknach ozdobiono u góry malowanymi girlandami kwiatów. Większość tych rozwiązań przetrwała do dziś, a willa od pokoleń pozostaje w rękach tej samej rodziny.