Pałac biskupi w Górze Kalwarii, rezydencja bez biskupa

Nazwa myli. Pałac biskupi w Górze Kalwarii rzeczywiście stawiano dla biskupa, ale ten nigdy w nim nie zamieszkał.

Rezydencja, z której nikt nie skorzystał

Budynek przy dzisiejszej ulicy księdza Sajny wznoszono w drugiej połowie XVII wieku jako rezydencję Stefana Wierzbowskiego, założyciela świętego miasta. Biskup zamieszkał jednak gdzie indziej, a pałac od początku pełnił zwyczajną funkcję domu mieszkalnego. Stoi naprzeciwko zespołu klasztornego bernardynów, tworząc z nim jeden z bardziej reprezentacyjnych narożników dawnej Nowej Jerozolimy.

Swój obecny wygląd budynek zawdzięcza przebudowie z drugiej połowy XVIII wieku. Poprowadził ją Jakub Fontana, ten sam architekt, który zaprojektował pobliski kościół parafialny. Nadał pałacowi klasycystyczny, spokojny wyraz: ściany z poziomymi żłobieniami udającymi bloki kamienia, symetryczną fasadę z siedmioma oknami w rzędzie, lekko wysuniętą częścią środkową zwieńczoną trójkątnym szczytem i niski, czterospadowy dach.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieGóra Kalwaria: Nowa Jerozolima i dwór cadyków

Sąd, kasyno, archiwum, biblioteka

Niewiele budynków w mieście zmieniało funkcję tak często. W pałacu mieścił się sąd pokoju. Przed II wojną światową należał do Gustawa i Cecylii Graffów. W latach okupacji Niemcy urządzili w nim kasyno oficerskie i mieszkania. Po wojnie budynek zajęło warszawskie Archiwum Państwowe, które trzymało tu swoje magazyny, a część pomieszczeń służyła za mieszkania.

Ostatnia zmiana nastąpiła w 2015 roku, gdy pałac przeszedł gruntowną modernizację dofinansowaną ze środków unijnych. Dziś w dawnej rezydencji biskupa działają Gminna Biblioteka Publiczna oraz Centrum Informacji Kulturalnej i Turystycznej, od którego dobrze zacząć zwiedzanie miasta.