Pałac Dębowy w Bielawie: willa Wolfganga Dieriga

Na południowej ścianie willi przy ulicy Korczaka wyrzeźbiono rozłożysty dąb i dwa niemieckie słowa: „Treu Fest”, czyli wiernie i mocno. Obok wisi tablica z datą 1904 i literami W i Z, prawdopodobnie inicjałami Wolfganga Dieriga i jego żony. Dom nazywa się dziś Pałac Dębowy.

Wolfgang Dierig należał do rodziny, która z tkackiego interesu w Bielawie zbudowała największy koncern włókienniczy na Śląsku. Swój dom postawił jednak nie przy fabryce, tylko na letnisku w Kamieniczkach.

Letnisko w Kamieniczkach

Willa stoi w południowo-zachodniej części Bielawy, w dawnej kolonii Kamieniczki, po niemiecku Steinhäuser. W XVIII wieku było tu ledwie kilka domów i prawdopodobnie leśniczówka. Pod koniec XIX i na początku XX wieku wyrosły okazałe wille i pensjonaty, a Kamieniczki stały się miejscowością letniskową. Działały tu gospoda, schronisko młodzieżowe, kilka hoteli i restauracji. Popularność przyniosła linia kolejowa do Srebrnej Góry. Przystanek urządzono tuż przy wschodniej granicy parku, który otacza willę.

Wolfgang Dierig był przewodniczącym bielawskiego oddziału Towarzystwa Gór Sowich (Eulengebirgsverein Langenbielau). Jego staraniem i za pieniądze rodziny w 1925 roku na Górze Parkowej stanęła stalowa wieża widokowa, nazwana Wolfgang-Sturm.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBielawa: wieś tkaczy, która stała się miastem Dierigów

Dom z czerwonej cegły i piaskowca

Budowę rozpoczęto w 1901 roku. Prowadził ją mistrz murarski K. Berthold z Niemczy i ukończył w 1904 roku. Obok willi stanęły stajnia i mieszkanie dla woźnicy.

Dom ma trzy kondygnacje i dwupoziomowe poddasze. Ściany wyłożono czerwoną cegłą klinkierową, a detale wykuto z piaskowca. Styl nawiązuje do renesansu krajów północnej Europy, który od lat 80. XIX wieku był modny w śląskich rezydencjach. Fasada od zachodu jest symetryczna, na każdej kondygnacji ma siedem okien. W środku wysuwa się do przodu część z portykiem, balkonem i kamienną balustradą. Na narożnikach z elewacji wystają przeszklone, zamknięte balkony, a obok nich są tarasy. Okna mają kamienne obramienia z roślinną dekoracją. Na skrzydłach drzwi wejściowych umieszczono medaliony z portretami mężczyzny i kobiety. Drzwi wewnątrz zdobią intarsje z różnych gatunków drewna i rzeźbienia.

Wnętrza też dostały bogaty wystrój. Korytarz na parterze nakrywa sztukatorskie sklepienie w kształcie spłaszczonego łuku, ozdobione roślinami. Nad klatką schodową strop udaje sklepienie. Na klatkę pada światło przez witraż z 1903 roku, wykonany we wrocławskiej pracowni Adolpha Seilera, jednego z najbardziej cenionych śląskich witrażystów. W dawnej sali kredensowej stoi odnowiony dębowy kredens. Na podłogach zachowały się oryginalne wzorzyste posadzki.

Willę otacza park. Niedaleko domu, po południowo-wschodniej stronie, jest niewielki staw. W południowej części parku biegnie aleja grabowa wzdłuż metalowej pergoli. Po drugiej stronie ulicy Korczaka stoi jeszcze jeden zespół willi w parku. Oba parki wpisano do rejestru zabytków wspólną decyzją w 1986 roku.

Rok 1945 i prewentorium

Wolfgang Dierig mieszkał tu do 1945 roku. Tydzień przed końcem wojny razem z żoną i córką próbował przedostać się do zachodnich Niemiec. Cała trójka popełniła samobójstwo w Velkým Grunovie, po niemiecku Gross Grünau, w północnych Czechach. Dlaczego, do dziś nie wiadomo.

Po wojnie willę zajęła Armia Czerwona na koszary. Kiedy Rosjanie opuścili miasto, w willach i pensjonatach Kamieniczek urządzono prewentorium dla dzieci zagrożonych gruźlicą. Dom Dierigów stał się pawilonem „Zorza”. Prewentorium upadło po 1990 roku, a jego budynki sprzedano.

W 2001 roku willę kupili nowi właściciele z myślą o hotelu. W 2002 roku przeszła generalny remont, prowadzony w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Remont zdobył tytuł Modernizacja Roku 2002 w kategorii obiektów hotelarsko-gastronomicznych. Dziś Pałac Dębowy jest częścią hotelu „Dębowy”.