Dwór w Bielawie: siedziba rodów von Netz i Sandretzky

Dwór w Bielawie przy ulicy Wolności: obronna siedziba z końca XVI wieku z okrągłą basztą, dom rodów von Netz, Sandretzky i Seidlitz, od 1930 roku własność miasta.

Dwór w Bielawie: długi dwukondygnacyjny budynek z czerwonym dachem i lukarnami, otoczony trawnikiem.
Fot. Jacek Halicki, CC BY-SA 4.0

Przy ulicy Wolności, głównej ulicy Bielawy, stoi czworoboczny dwór z okrągłą basztą w narożniku. Nad wejściem widnieje herb miasta, a w środku sztukaterie z herbem dawnych właścicieli, rodu von Sandretzky. Po niemiecku dom nazywano Schloss Sandreczki.

Obronny dwór z końca XVI wieku

Dwór zbudowali panowie von Netz jako siedzibę obronną. Jedne źródła podają rok 1592, inne 1598. Ten sam ród zostawił ślad na kościele parafialnym: na elewacji kościoła Wniebowzięcia NMP wmurowano epitafium Christopha von Netza z 1571 roku.

Budynek ma cztery skrzydła, dwie kondygnacje i dwuspadowe dachy. W północno-wschodnim narożniku stoi okrągła baszta ze stożkowym dachem. Wejście prowadzi przez portal, nad którym umieszczono herb Bielawy.

Okrągła baszta ze stożkowym dachem w narożniku dworu.
Okrągła baszta ze stożkowym dachem w narożniku dworu. Fot. Jacek Halicki, CC BY-SA 4.0
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBielawa: wieś tkaczy, która stała się miastem Dierigów

Sandretzky i Seidlitzowie

W latach 30. XVIII wieku dwór spłonął. Odbudowali go panowie von Sandretzky. W XVIII i XIX wieku należała do nich także sąsiednia Nowa Bielawa. W 1877 roku dwór spłonął po raz drugi.

W 1886 roku majątek odziedziczył Ernst Julius von Seidlitz. Rodzina Seidlitzów założyła wcześniej, w 1850 roku, park przy dworze. W 1910 roku Ernst Julius von Seidlitz przeniósł się do majątku w Olbersdorfie. W 1930 roku miasto kupiło dwór, a 1 września tego samego roku odkupiło też park od ostatniego przedstawiciela rodu Seidlitz-Sandreczky, Adolfa von Seidlitz. Park służy dziś mieszkańcom jako Park Miejski.

Szkoła w dworze

Przez lata dwór służył szkołom. Mieścił się tu Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy z oddziałem przedszkolnym, Szkołą Podstawową nr 2, Gimnazjum nr 4 i Zasadniczą Szkołą Zawodową nr 1. Ośrodek przeniesiono później do Dzierżoniowa, na ulicę Nowowiejską.

Dwór ma adres Wolności 92.

Udostępnij Facebook
Źródła

Źródła internetowe

Bielawa: inne miejsca

Cały przewodnik po Bielawie

Bielawa · 27 października 2026

Fabryka Dieriga w Bielawie: przędzalnie, folwark i pompownia

Fabryka Dieriga w Bielawie: od tkaczy chałupników z 1805 roku, przez bunt tkaczy z 1844, po przędzalnię z wieżą zegarową, folwark i pompownię z 1909 roku.

Bielawa · 27 października 2026

Kościół Bożego Ciała w Bielawie, dawna świątynia ewangelików

Kościół Bożego Ciała w Bielawie: ewangelicka świątynia zbudowana w rok w 1743, przebudowana w 1880, zamknięta na 20 lat po wojnie i odnowiona przez katolików.

Bielawa · 27 października 2026

Kościół Wniebowzięcia NMP w Bielawie i wieża na 101 metrów

Kościół Wniebowzięcia NMP w Bielawie: neogotyk Alexisa Langera z lat 1868–1876, wieża na 101 metrów, organy o 30 głosach, witraże Seilera i epitafium rycerza.

Bielawa · 27 października 2026

Leśny Dworek w Bielawie: tyrolska willa Dierigów

Leśny Dworek w Bielawie to letnia willa Dierigów z 1894 roku w stylu tyrolskim: drewniane galerie, mur pruski, kolorowe posadzki i dawny „turecki” park.

Bielawa · 27 października 2026

Pałac Dębowy w Bielawie: willa Wolfganga Dieriga

Pałac Dębowy w Bielawie to willa Wolfganga Dieriga z 1904 roku na letnisku Kamieniczki: płaskorzeźba dębu, witraż Seilera, prewentorium po wojnie, dziś hotel.

Bielawa · 27 października 2026

Pałace Dierigów przy Piastowskiej w Bielawie

Pałace Dierigów przy ulicy Piastowskiej w Bielawie: willa Friedricha Dieriga, dziś hotel Pałac Bielawa, i sąsiednia willa jego brata Philipa z drewnianym stropem sali.

Bielawa · 27 października 2026

Park Miejski w Bielawie: dawny park dworski z kąpieliskiem

Park Miejski w Bielawie: park dworski Seidlitzów z 1850 roku, kąpielisko, na którym w 1936 roku trenowali niemieccy olimpijczycy, staw z wyspą i dwa pomnikowe dęby.

Bielawa · 27 października 2026

Wille fabrykantów w Bielawie przy ulicy Wolności

Wille fabrykantów w Bielawie: pałacyk Neugebauerów z Hermesem, dom fundacji Hilberta, willa Flechtnera, dom Rosenbergerów, pałacyk z apteką i willa Wolffa.

Bielawa · 27 października 2026

Wille na Górze Maślanej w Bielawie

Wille na Górze Maślanej w Bielawie: dwa domy dyrektorów firmy Dierig z 1928 roku, wnętrza art déco, park z widokiem na Góry Sowie i maj 1945 roku.