Willa Hanka w Józefowie

Przy ulicy Wyszyńskiego 68 stoi parterowy drewniany dom z poddaszem, przykryty stromym dwuspadowym dachem z szerokim okapem. Od frontu i od szczytów obiegają go werandy. To willa Hanka, jeden z lepiej zachowanych józefowskich świdermajerów.

Dom zbudowany z drewna spławionego Wisłą

Pierwszym właścicielem działki został Kazimierz Osterczy. Zabudowę zaczął w 1926 roku od drewnianej stróżówki i budynku gospodarczego. Właściwą willę postawiono dwa lata później, w 1928 roku, według projektu Stefana Walkowskiego, jako dom letniskowy dla rodziny.

Materiał na budowę spławiono Wisłą z południowych terenów Polski, a robotę ciesielską wykonała brygada sprowadzona na sezon z Krynicy. Dom nazwano nadświdrzańskim, po drewnianym stylu, który rozwinął się w letniskach nad rzeką Świder. Świadczą o tym detale: sterczyny na kalenicy i deski wiatrownicowe z wypiłowanym motywem roślinnym, zdobiące czoła połaci dachu. Około 1930 roku dostawiono zimowe skrzydła okien, żeby willa nadawała się nie tylko na lato.

Goście: poeta i malarz

W willi bywali goście, których nazwiska trafiły do dokumentacji domu. Przyjeżdżał tu Julian Ejsmond, poeta i bajkopisarz, przyjaciel gospodarzy, oraz Antoni Suchanek, malarz marynista. To sam właściciel willi wystąpił z wnioskiem, żeby przyległej ulicy nadać imię Ejsmonda. Nosi je do dziś.

Broń pod podłogą werandy

W czasie okupacji willa była użytkowana rzadko, ale odegrała swoją rolę w konspiracji. W jednej z przeszklonych werand, pod podłogą, Bataliony Chłopskie przechowywały broń. Dom pozostawał w rękach Osterczego do września 1944 roku.

Po wojnie prywatny majątek skomunalizowano i willę włączono do zasobu mieszkaniowego kwaterunku, czyli państwowego przydziału lokali. W ramach tego przydziału mieszkał w niej przez pewien czas Jerzy Kirchmayer, oficer Wojska Polskiego i jeden ze współautorów planu akcji zbrojnej Armii Krajowej „Burza”. Później dom służył jako całoroczna kamienica wielorodzinna, a dwa pierwotne mieszkania połączono w amfiladę.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.