Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Willa Patria przy ulicy Sosnowej 29 udaje coś, czym nie jest. Z zewnątrz wygląda na okazałą podmiejską willę z otwartymi tarasami i ozdobną ścianką wieńczącą elewację ponad dachem, wykończoną wystawnie. W środku to dom wielorodzinny: na każdej kondygnacji dwa mieszkania połączone wspólną klatką schodową. Skromny standard wnętrz ukryto pod bogatym wystrojem elewacji.
Pensjonat na sosnowej działce
Budynek postawiono w 1928 roku na śródleśnej, porośniętej sosnami działce o powierzchni ponad trzech tysięcy metrów, około sześciuset metrów od stacji kolejowej. Powstał na terenie dawnego Letniska Józefów, którego folwark należał wtedy do Jarosława Stanisława Reiswassera. W narożu posesji zachował się drewniany parterowy domek letniskowy, a wzdłuż granicy działki komórki i garaże.
Wystawność fasady miała powód. Między 1928 a 1938 rokiem działał tu pensjonat, najpierw pod nazwą Patria, potem Liliana. Odpoczywali w nim weterani i emeryci związani ze Stronnictwem Narodowo-Demokratycznym.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieJózefów: drewniane wille świdermajer wśród sosen
Ślad Sygietyńskich
Tuż przed wojną właścicielką budynku była Janina Stawicka, a pensjonat prowadziła Marianna Sygietyńska. Według konserwatora zabytków wiele wskazuje na to, że była to pierwsza żona Tadeusza Sygietyńskiego, kompozytora i założyciela zespołu „Mazowsze”.
Podział na mieszkania
Około 1950 roku willę przeznaczono na mieszkania komunalne. Przestronne apartamenty pocięto na małe lokale, wstawiono kuchnie i piece, a amfiladę salonu, holu i bawialni na parterze zamknięto ścianami. W 1970 roku zmieniono pokrycie dachu, likwidując okna doświetlające poddasze. W 2000 roku zabudowano zachodni taras, przystosowując dom do całorocznego mieszkania.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Willa Patria w Józefowie, oprac. Jerzy Szałygin, 1999
- Willa Patria w Józefowie, oprac. Jan Szuliński