Zabytki z tego wpisu i całej serii zobaczysz na naszej mapie →
Przy ulicy Konstytucji 3 Maja, w głębi ogrodzonej działki, stoi trójkondygnacyjny murowany budynek z niewielką kaplicą przy jednym boku. W jego frontowym szczycie widnieje wykuta data 1927. To dom nowicjatu sióstr franciszkanek, miejsce, w którym przygotowywały się do życia zakonnego kandydatki na zakonnice. Z Kozienicami wiąże się jednak nie tylko sam budynek, ale i kobieta, od której całe zgromadzenie się zaczęło.
Kazimiera Gruszczyńska
W 1848 roku urodziła się w Kozienicach Kazimiera Gruszczyńska. To ona, razem z zakonnikiem Honoratem Koźmińskim, powołała w 1882 roku wspólnotę sióstr, których zadaniem była opieka nad chorymi i najsłabszymi. Zgromadzenie działało początkowo bez rozgłosu, w czasach gdy władze carskie utrudniały zakładanie nowych zakonów, a swoją obecną nazwę, Zgromadzenie Sióstr Franciszkanek od Cierpiących, przyjęło dopiero w 1909 roku. Gruszczyńska kierowała wspólnotą przez czterdzieści pięć lat, aż do śmierci. Zmarła w rodzinnym mieście, w Kozienicach, 17 września 1927 roku, a jej ciało przewieziono na warszawskie Powązki.
Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieKozienice: miasto króla, pałac i Puszcza Kozienicka
Dom nowicjatu
Budynek, który stoi przy ulicy Konstytucji 3 Maja, powstał w latach 1925 i 1927, a więc w tym samym czasie, gdy dobiegało kresu życie założycielki. Wzniesiono go z cegły, otynkowano obustronnie i nakryto dachem trójpołaciowym. Bryła jest prosta, prostopadłościenna, na cokole, z wąskim występem od frontu, zwieńczonym trójkątnym szczytem z datą budowy. Wnętrze podzielono na trzy rzędy pomieszczeń o nieregularnym układzie, a największym z nich jest kaplica, sięgająca przez kolejne kondygnacje. Do środka prowadzą kamienne, dwubiegowe schody z kutymi metalowymi poręczami.
Zespół klasztorny obejmuje jeszcze dwuskrzydłowy budynek klasztoru, a przy nim ogród i zabudowania gospodarcze. Z siostrami związany jest też pobliski kościół rektoralny pod wezwaniem świętego Józefa. Dom sióstr przy ul. Konstytucji 3 Maja 37 po remoncie więźby dachowej i schodów pozostaje w rękach zgromadzenia. Siostry franciszkanki mają też osobną kwaterę na miejskim cmentarzu, gdzie chowano zmarłe zakonnice.
Źródła
Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl
- Nowicjat Sióstr Franciszkanek od Cierpiących w Kozienicach, oprac. Iwona Plichta-Wiśniewska, 2009
Bibliografia
- Ziemia Kozienicka, zeszyt trzeci, Towarzystwo Miłośników Ziemi Kozienickiej, 1993
- J. Nowak, Kolebka Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek od Cierpiących, Kozienice 2004