Kramy kupieckie w Kozienicach

Na skraju placu, który jeszcze przed wojną nazywano po prostu Rynkiem, stoi długi parterowy budynek z podcieniem wspartym na ośmiu drewnianych kolumnach. To dawne kramy kupieckie, rząd sklepów pod jednym dachem, które przez półtora wieku były handlowym sercem Kozienic. Budynek, który widać dziś, jest młodszy, niż się wydaje, ale jego forma sięga początków XIX wieku.

Handel na skraju rynku

Kramy w tym miejscu istniały już za czasów Stanisława Augusta. Kronikarz jego podróży zanotował, że król, będąc w Kozienicach w 1787 roku, odwiedził tutejsze kramy. Budynek, który przetrwał do końca XX wieku, wzniesiono prawdopodobnie po 1815 roku, kiedy miasto zostało uporządkowane i rozbudowane. Od początku pełnił jedną funkcję: mieściły się w nim sklepy i warsztaty.

Wokół placu, na którym stoją kramy, toczyło się dawne miejskie życie. Przed wojną nazywano go Rynkiem i stały na nim rzędem drewniane budki zwane jatkami, za których miejsce kupcy płacili opłatę zależną od położenia. Zabudowa wokół była niska, parterowa, murowana i drewniana, a nad porządkiem i czystością placu czuwał stróż na etacie magistratu. Targowisko przeniesiono w to miejsce w 1921 roku, a po wojnie plac długo służył jako miejsce wieców.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieKozienice: miasto króla, pałac i Puszcza Kozienicka

Odbudowa lat dziewięćdziesiątych

Do dziś kramy nie przetrwały w oryginalnej substancji. W 1991 roku zabytkowy budynek kupiła prywatna właścicielka, a na początku 1992 roku stare kramy rozebrano niemal w całości. W ich miejsce postawiono nowy budynek, który powtórzył pierwotne założenia architektoniczne. Wymieniono ściany, stropy i więźbę dachową, dobudowano piwnice, a stare drewniane kolumny podcienia zakonserwowano i wstawiono z powrotem. Odbudowane kramy oddano do użytku w 1997 roku.

Budynek stoi na planie wydłużonego prostokąta, ma szeregowy układ z pięcioma pomieszczeniami sklepowymi i kryty jest czterospadowym dachem z wysuniętym okapem. Charakterystyczny podcień od frontu, wsparty na drewnianych kolumnach, powtarza dawny obraz. Kramy przy ul. Radomskiej 18 pozostają w rękach prywatnych i wciąż mieszczą sklepy, tak jak od początku XIX wieku.