Dom Jakuba Böhmego w Zgorzelcu: szewc, mistyk i tablica

W szeregu wąskich kamienic przy ulicy Daszyńskiego, nad samą Nysą Łużycką, jedna ma na frontowej ścianie piaskowcową tablicę z płaskorzeźbą: z obłoków wysuwa się ręka trzymająca trzy lilie. Napis pod nią mówi, że w tym domu od 1599 do 1610 roku mieszkał Jakub Böhme. Był szewcem z zawodu, a przy tym mistykiem i myślicielem luterańskim.

Jakub Böhme na Przedmieściu Nyskim

Böhme urodził się w 1575 roku i zmarł w 1624 roku. Jego dom stał na prawym brzegu Nysy, na Przedmieściu Nyskim, które było wtedy częścią Görlitz. Dopiero granica wytyczona na rzece w 1945 roku zrobiła z Przedmieścia osobne, polskie miasto, i tak dom szewca z Görlitz znalazł się w Zgorzelcu.

Domy na Przedmieściu Nyskim wspominane są już w XIV wieku. Pożar z 1525 roku strawił tę zabudowę jeszcze przed narodzinami Böhmego, kolejne w 1726 i 1758 roku przyszły już po jego śmierci. Domu, w którym mieszkał, nie ma: obecny budynek pod numerem 12 pochodzi z ostatniej ćwierci XIX wieku i stanął w tym samym miejscu.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieZgorzelec: dom Böhmego i gmach, w którym podpisano granicę

Spór o „Aurorę”

Pierwsza książka Böhmego, „Aurora”, ściągnęła na niego kłopoty. Główny pastor Görlitz Gregor Richter uznał ją za heretycką, atakował jej autora z ambony i zgłosił sprawę radzie miejskiej. Po tym sporze Böhme przez kilka lat nie pisał i wrócił do pracy dopiero w 1618 roku. Pastor Richter zmarł w sierpniu 1624 roku. Böhme zmarł w tym samym roku.

Tablica z ręką Boga i trzema liliami

Tablica wisi na wysokości pierwszego piętra, między oknami. To prostokąt z piaskowca nakryty trójkątnym daszkiem. Górną część wypełnia płaskorzeźba z ręką Boga i liliami, dolną napis wykuty dużymi, ozdobnymi literami w dawnym, gotyckim stylu: w tym domu mieszkał Jakub Böhme od 1599 do 1610 roku.

Kamienica przy Daszyńskiego 12

Sam dom przy Daszyńskiego 12 jest niewielki. Bokami przylega do murów sąsiednich kamienic. Stoi na skarpie nad rzeką, dlatego od frontu budynek ma trzy kondygnacje, a od podwórza tylko jedną. Nakrywa go wysoki, łamany dach mansardowy. Od ulicy na każdym piętrze są cztery okna, a na parterze tylko dwa. Poza tablicą front nie ma ozdób. W parterze widać zarys zamurowanego łuku, dawnego otworu w ścianie.

Wnętrze przebudowano przy remoncie w latach 50. XX wieku i nie zachowało się w nim nic z dawnego wystroju.