Stare domy i wille Błonia

Poza rynkiem i kościołem Błonie ma jeszcze warstwę, którą łatwo minąć: mieszczańskie domy i wille z pierwszej połowy XX wieku, stawiane wtedy, gdy miasto rosło wokół rynku i kolei. Żaden z nich nie jest z osobna wielkim zabytkiem, ale razem pokazują, jak wyglądało codzienne, domowe Błonie sto lat temu.

Wille z ogrodami

Najokazalsza z zachowanych to willa z 1927 roku , postawiona naprzeciw dawnej szkoły podstawowej. Ma cofniętą w bryłę wnękę wejściową z kolumnami, pokój w łamanym dachu i ogród, w którym niegdyś rosły kwiaty i warzywa. To typowy dom zamożniejszej rodziny z międzywojnia, budowany z myślą o wygodzie, nie na pokaz.

Starszy jest dom przy ulicy Sienkiewicza 4 , z około 1905 roku, stojący na placu tuż przy rynku. Ma pięcioboczny narożny występ ujęty schodami z dwóch stron, a w jego oknach osadzono drewniane listwy w kształcie małych kolumienek zwieńczonych głowicą rzeźbioną w liście, na wzór koryncki. W 2024 roku ceglaną kamienicę odnowiono i urządzono w niej biura urzędu miejskiego. Remont zachował dawny charakter budynku: wykorzystano oryginalne żeliwne balustrady i ponadstuletnie drzwi. Nieco dalej, przy ulicy Kościuszki 8 , stoi parterowy dom z gankami po obu stronach, ustawiony dłuższym bokiem do ulicy i osłonięty starymi akacjami.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBłonie: stare mazowieckie miasto i sanktuarium w Rokitnie

Szkoła i dom powojenny

Przy ulicy Narutowicza stoi dawna szkoła podstawowa nr 4 , budynek z pierwszej ćwierci XX wieku. Jest trójkondygnacyjny, murowany, z fasadą, w której środkowy występ zdobi dekoracja z czterech kolumn, a cokół pokryto tynkiem imitującym ciosane bloki. Od ulicy oddziela go murowane ogrodzenie z żelazną kratą. To wciąż jeden z większych i najbardziej reprezentacyjnych budynków tej części miasta.

Osobną historię ma dom przy ulicy Poniatowskiego 12 , postawiony już po wojnie, w 1947 roku, wśród nowego wtedy osiedla. Choć powstał w innej epoce, sięgnięto przy nim po dawną formę willi: dostał dwukolumnowy ganek od frontu i dach kryty karpiówką, drobną dachówką o zaokrąglonym dolnym brzegu. Pokazuje, że tradycyjny wzór podmiejskiego domu z ogrodem przetrwał w Błoniu wojnę i wracał jeszcze długo po niej.