Ratusz i Rynek w Błoniu

Rynek jest w Błoniu tym, czym był od średniowiecza: sercem miasta. Wschodnią pierzeję zamyka klasycystyczny ratusz , jedyny wolnostojący budynek po tej stronie placu, a wokół niego stoją najstarsze kamienice miasteczka. Kilka z nich pamięta jeszcze przełom XVII i XVIII wieku.

Ratusz Marconiego

Pierwszy ratusz w Błoniu był drewniany i stał pośrodku rynku. Spłonął w 1727 roku, gdy przez miasto przechodziły wojska szwedzkie. Żeby podnieść miasteczko z ruin, król Stanisław August nadał mu przywilej swobodnego wyboru władz, a w 1776 roku zapadła decyzja o murowanej siedzibie. Na jej potrzeby uruchomiono w Błoniu miejską cegielnię.

Obecny ratusz postawiono w latach 1842–1843, a projekt przypisuje się Henrykowi Marconiemu. Ten urodzony w Rzymie architekt przyjechał do Polski w 1822 roku, został tu na stałe i stał się jednym z najważniejszych twórców klasycyzmu w kraju. Zaprojektował między innymi warszawski Hotel Europejski, wykładał też architekturę w Szkole Sztuk Pięknych. Błoński ratusz jest przy tym dorobku budowlą skromną, ale rozpoznawalnie jego: murowany, piętrowy, z narożami pokrytymi tynkiem imitującym ciosane bloki kamienia. Od frontu ma portyk oparty na czterech kolumnach, nad nim taras, a na dachu czworoboczną wieżyczkę z zegarem. Po obu stronach fasady stoją bramy przejazdowe.

W 1914 roku budynek spłonął razem z całym archiwum miejskim i trzeba go było odbudowywać. Od frontu, od 1933 roku, tkwi tablica z popiersiem Jana III Sobieskiego, wmurowana w 250. rocznicę odsieczy wiedeńskiej. Ostatni remont elewacji przeszedł w 2012 roku.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBłonie: stare mazowieckie miasto i sanktuarium w Rokitnie

Kamienice rynku

W pierzejach wokół ratusza stoją domy, które przez pokolenia należały do błońskich kupców i rzemieślników. Najstarszy z zachowanych, przy Rynku 1 , sięga XVII i XVIII wieku. W rogu wschodniej pierzei, w ciągu zwartej zabudowy, stoi dom z przełomu XVII i XVIII wieku , z pomieszczeniem sklepowym od strony placu. Na początku XX wieku należał do żydowskiej rodziny, a po wojnie został przebudowany.

Najbardziej wyróżnia się ceglany dom w rogu północnej pierzei , postawiony w 1905 roku, w tym samym czasie co błońska straż. To jedyna nieotynkowana kamienica przy rynku, z dwoma występami elewacji od północy i przejazdową sienią prowadzącą na tyły. Przed drugą wojną należał do żydowskiej rodziny kupieckiej. Te dwa domy to dziś jeden z niewielu materialnych śladów po żydowskim Błoniu, które przed wojną stanowiło niemal jedną trzecią miasta.