Dyrektorówka i fabryka w Błoniu

Na południe od centrum, niedaleko dawnej stacji kolejowej, stoi willa, którą w Błoniu od pokoleń nazywa się Dyrektorówką . Nazwa mówi o niej niemal wszystko: powstała jako dom dla dyrektora fabryki i przetrwała dłużej niż sama fabryka.

Willa z przemysłowym rodowodem

Dyrektorówka to parterowa willa z początku XX wieku, z mieszkalnym poddaszem ukrytym pod dachem pełnym mansard, czyli pokojów wpuszczonych w połacie. Od frontu ma cofniętą w bryłę wnękę wejściową, od zachodu ganek na dwóch kolumnach, a od ogrodu przeszkloną werandę. Silnie wysunięty okap rzuca cień na całą elewację. To dom stawiany z rozmachem, na osobności, wśród starych klonów i kasztanów.

Miejscowy przekaz mówi, że wznieśli ją szwedzcy budowniczowie dla dyrektora błońskiej fabryki zapałek, a po wojnie przeszła na własność zakładów Mera-Błonie, które miały tuż obok swój budynek administracyjny. Willa stoi więc przy samym sercu przemysłowego Błonia, tam gdzie przez większość XX wieku biło zawodowe życie miasta.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieBłonie: stare mazowieckie miasto i sanktuarium w Rokitnie

Od zapałek do zegarków i drukarek

W 1912 roku ruszyła tu wytwórnia zapałek, w międzywojniu zatrudniająca około 300 osób. Ze względu na łatwopalny towar miała własną straż pożarną, a pracownikom oferowała opiekę socjalną, z przyzakładowym żłobkiem i przystanią kajakową nad rzeką Utratą. Fabrykę zlikwidowano w 1952 roku.

Na jej miejscu powstały zakłady mechaniki precyzyjnej, które szybko zmieniały profil. Najpierw robiły narzędzia i przyrządy dla wojska, potem liczniki do motocykli, a od 1959 roku zegarki naręczne na licencji radzieckiej, sprzedawane pod markami Błonex, Alfa, Polon i Zodiak. W 1970 roku przedsiębiorstwo przekształcono w Zakłady Mechaniki Precyzyjnej Mera-Błonie i przestawiono na sprzęt do komputerów. Produkowano tu drukarki wierszowe, czyli takie, które drukowały cały wiersz naraz, na licencji brytyjskiej firmy ICL, a w latach dziewięćdziesiątych także centrale telefoniczne i parkometry. Zakład ogłosił upadłość w 2003 roku. Nazwa Mera-Błonie została w mieście do dziś.