Kamienica pod nr 16 w Kamiennej Górze, w której gościł car

Kamienica przy placu Wolności 16 w Kamiennej Górze: barokowa rezydencja lniarza von Klugego, potem Dornów, w której gościli car Mikołaj I i królowa Elżbieta Pruska.

Szeroka jasna kamienica z mansardowym dachem z czerwonej dachówki, płaskimi kolumnami między oknami i dwiema arkadami w parterze.
Fot. Jacek Halicki, CC BY-SA 4.0

16 września 1841 roku w kamienicy na rogu rynku i ulicy Młyńskiej zatrzymała się królowa Prus Elżbieta. Osiem lat wcześniej, jesienią 1833 roku, dwukrotnie gościł tu car Rosji Mikołaj I z żoną Charlottą, urodzoną jako pruska księżniczka. Dom należał wtedy do rodziny Dornów, a wcześniej do Ernsta Siegmunda von Klugego, współwłaściciela firmy lniarskiej.

Rezydencja kupców lnu

Kamienicę wzniesiono na początku XVIII wieku, najpewniej na połączonych dwóch wcześniejszych działkach. Zbudowano ją jako miejską rezydencję, nie zwykły dom mieszczański. W 1743 roku odziedziczył ją Ernst Siegmund von Kluge, współwłaściciel zakładu lniarskiego „Christian von Kluge – wdowa i syn”. W 1767 roku dom przeszedł na Ernsta Gottfrieda Otto.

W 1816 roku kupił go Gustav F. Ludwig Dorn. Rodzina Dornów była jego właścicielem przez ponad sto lat, do 1919 roku. To w ich czasach gościli tu car i królowa. Następnym właścicielem był kupiec Paul Tschirner. Na początku XX wieku kamienicę odnowiono.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieście Jak kupcy płótna zbudowali Kamienną Górę

Jak wygląda kamienica

Kamienica przy placu Wolności 16 stoi w północnej pierzei rynku, w narożniku przy ulicy Młyńskiej. Działka biegnie w głąb wzdłuż ulicy Młyńskiej. Ma cztery kondygnacje, wliczając piętro w dachu, i wysoki dach mansardowy, czyli łamany, z bardziej stromą dolną częścią. To największy dom w tej pierzei.

W parterze jest dwuprzęsłowy podcień, wsparty na kamiennym cokole, dziś zamieniony na sklep. Nad nim biegnie kamienny gzyms, a obie górne kondygnacje ujmują płaskie kolumny przy ścianie z ozdobnymi głowicami. Okna mają kamienne obramienia z wystającymi narożnikami, tak zwanymi uszami, a nad niektórymi umieszczono naczółki zakończone zwojami. Obramienia, gzymsy, głowice i portale wykuto w piaskowcu.

W środku

Prawie wszystkie pomieszczenia parteru są sklepione, także w dawnym podcieniu. Na wyższych piętrach są płaskie stropy przechodzące w ścianę łagodnym łukiem, ozdobione sztukaterią. Najbogatsza jest na drugim piętrze: motywy kwiatów i liści akantu wypełniają pola wydzielone profilowanymi ramami. Z sieni wchodzi się na reprezentacyjną klatkę schodową z kamiennymi schodami.

Na wysokości drugiego piętra jest niewielkie, otwarte patio, z którego wchodzi się do mieszkań. Za domem stoi osobna oficyna, a podwórze zamykają mury od wschodu i zachodu. Wejście na podwórze prowadzi od ulicy Młyńskiej.

Udostępnij Facebook
Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe

Komentarze

Wczytywanie komentarzy…

    Dodaj komentarz

    0 / 2000

    Kamienna Góra: inne miejsca

    Cały przewodnik po Kamiennej Górze

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Dom Loży w Kamiennej Górze, sala na 98 miejsc przy stole

    Dom Loży w Kamiennej Górze: klasycystyczna siedziba stowarzyszenia mieszczan z 1805 roku, projekt ucznia Langhansa, po latach ruiny ratowana przez gminę.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Dworzec w Kamiennej Górze, którym przyjechał cesarz

    Dworzec w Kamiennej Górze: neogotycki budynek z 1869 roku z wieżyczkami, stacja na odgałęzieniu Śląskiej Kolei Górskiej i dawny węzeł z liniami do Okrzeszyna i Kowar.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Fabryka Grünfelda w Kamiennej Górze, płótno w pałacu

    Fabryka Grünfelda w Kamiennej Górze: tkalnia lnu z 1862 roku połączona ze szwalnią, z gmachem z lat 80. XIX wieku urządzonym jak pałac, z ośmiobocznym holem pod kopułą.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Dom z datą 1695 i inne kamienice przy ulicy Miarki

    Kamienice przy ulicy Miarki w Kamiennej Górze: barokowa winiarnia Traube z datą 1695 w szczycie, dom z podcieniami z XVIII wieku i dawny hotel Walischa.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Kamienice z podcieniami na rynku w Kamiennej Górze

    Kamienice rynku w Kamiennej Górze: barokowe domy kupców z XVIII wieku z podcieniami, datami w portalach, godłem z kotwicą i miejskim pałacem z 1730 roku.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Kościół Bożego Ciała w Kamiennej Górze, odwrócony w 1884 roku

    Kościół Bożego Ciała w Kamiennej Górze: świątynia z 1560 roku przed Bramą Dolną, lazaret w wojnie siedmioletniej, w 1884 przebudowana tak, że prezbiterium zamieniło się z nawą.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Kościół Łaski w Kamiennej Górze, świątynia z cesarskiej zgody

    Kościół Łaski w Kamiennej Górze: barokowa świątynia ewangelików z lat 1709–1720 na planie krzyża, wzorowana na sztokholmskim kościele św. Katarzyny.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Kościół Piotra i Pawła w Kamiennej Górze, fara dwóch wyznań

    Kościół św. Piotra i Pawła w Kamiennej Górze: gotycka fara wzmiankowana pod koniec XIII wieku, ewangelicka przez kilkadziesiąt lat, z amboną Lachela i epitafiami.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Ratusz w Kamiennej Górze i fryz o obronie przed husytami

    Ratusz w Kamiennej Górze: gmach z lat 1904–1905 z kamiennym fryzem o obronie miasta w 1426 roku, płaskorzeźbami tkaczy i piwowarów oraz witrażami fundowanymi przez fabrykantów.

    Kamienna Góra · 13 listopada 2026

    Zamek Grodztwo, rezydencja Schaffgotschów i Stolbergów

    Zamek Grodztwo w Kamiennej Górze: renesansowa rezydencja kanclerza Hansa Schaffgotscha nad Bobrem, gościna króla i cara w 1813 roku, cesarski ślub w 1904 i pożar w 1964.

    Otwórz pełną mapę ↗