Willa Bzów i Otradno, domy żołnierskie w Sulejówku

Kiedy Józef Piłsudski mieszkał w Milusinie, jego dom nie był pojedynczym budynkiem, tylko środkiem całego założenia parkowego. W kwartale między ulicami Oleandrów, Legionów i Paderewskiego, oprócz dworku, stały jeszcze dwa domy, które z czasem przeszły na potrzeby wojska. Jeden pilnował Marszałka, drugi dał dach jego dawnym towarzyszom broni.

Willa Bzów, adiutantówka

Murowaną willę przy Paderewskiego 94 zbudowano w 1920 roku. W 1932 roku odkupiła ją Fundacja Oficerskich Domów Wypoczynkowych, jako uzupełnienie zespołu Milusina po wschodniej stronie, i przeznaczyła na mieszkania dla wdów po legionistach. W czasie, gdy w dworku mieszkał Piłsudski, w Bzowie mieściła się wartownia. Stąd wzięła się jej potoczna nazwa, adiutantówka.

To willa w duchu międzywojennego modernizmu, wzniesiona z czerwonej cegły, otynkowana, na planie zbliżonym do litery L. Od frontu wysuwa się półkolisty występ ściany zwieńczony tarasem, a wyżej dwa balkony z ażurowymi balustradami z żelaznych płaskowników. Wewnątrz zachowały się drewniane schody z toczoną balustradą i kaflowy piec.

Po wojnie dom dostał zupełnie cywilne zadanie. Urządzono w nim przychodnię zdrowia dla Sulejówka, ciasną i zatłoczoną, ze ściankami dzielącymi gabinety. Latami leczyli się tu mieszkańcy Sulejówka, a z gabinetów zapamiętali cenionego kardiologa, doktora Dąbrowskiego. W 2010 roku miasto przekazało budynek rodzinie Marszałka i po remoncie willa weszła w skład muzeum.

Willa Otradno, mieszkania żołnierskie

Sąsiedni dom przy Oleandrów 3 jest starszy i drewniany. Powstał na początku XX wieku jako dom mieszkalny kolejarskiej rodziny Skorupków, a w 1921 roku kupiła go od Konstantego Skorupki Aleksandra Piłsudska. Wtedy przylgnęła do niego nazwa Otradno, po rosyjsku “przyjemnie”. Kiedy w 1924 roku Piłsudscy przenieśli się do nowej willi Milusin, Otradno zamieniono na mieszkania żołnierskie.

Budynek reprezentuje drewnianą architekturę letniskową opartą na wzorach szwajcarskich i niemieckich. Ma szkielet z drewnianych słupów, przeszklone werandy po bokach i ganek od frontu. Werandy zdobi ażurowy drewniany ornament wycinany wyrzynarką, a boczne szczyty wieńczą profilowane deski z ozdobnymi zwieńczeniami. Po wojnie dom przejęto na dom czynszowy, a od 2000 roku, podobnie jak Bzów, należy do fundacji rodziny Piłsudskiego.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.