Dworek Siedziba, dom premiera Moraczewskiego

· 27 sierpnia 2026

Dworek Siedziba w Sulejówku z napisem na szczycie i kamieniem pamiątkowym Jędrzeja Moraczewskiego przed domem
Fot. Lukasz2, CC BY-SA 3.0

Kiedy Aleksandra Piłsudska szukała działki pod Warszawą, Sulejówek podpowiedział jej ktoś, kto już tu mieszkał: Jędrzej Moraczewski. Był postacią, która na kartach podręczników pojawia się na krótko i wysoko, a w Sulejówku została na całe ćwierć wieku. Jego dom stoi przy 11 Listopada 139 i nosi nazwę dworku Siedziba.

Pierwszy premier, potem sąsiad

Moraczewski urodził się w 1870 roku. Z wykształcenia był inżynierem po politechnice we Lwowie, z przekonań socjalistą, działaczem PPS. Kiedy w listopadzie 1918 roku odradzała się Polska, stanął na czele pierwszego rządu niepodległego państwa. Utrzymał się na tym stanowisku niecałe dwa miesiące, do stycznia 1919 roku.

W 1920 roku Moraczewski zamieszkał w Sulejówku razem z żoną Zofią i został tu do końca życia. Angażował się w sprawy miasteczka, działał w miejscowym stowarzyszeniu. Zginął 5 sierpnia 1944 roku, trafiony odłamkiem.

To jeden z rozdziałów naszego przewodnika w mieście Sulejówek

Eklektyczna willa z 1911 roku

Sam budynek jest starszy od swoich najsłynniejszych mieszkańców. Postawiono go w 1911 roku dla rodziny Smosarskich, a Moraczewscy byli jego właścicielami od 1920 roku przez ponad trzy dekady. W 1934 roku dobudowano do niego werandy.

To parterowy, murowany z czerwonej cegły dom w duchu eklektyzmu, stylu łączącego detale z różnych epok, nakryty dwuspadowym dachem ze wstawką od frontu. Na osi elewacji frontowej wysuwa się prostokątny taras z balustradą wspartą na niskich, ceglanych słupkach zwieńczonych stożkowymi czapami. Boczne szczyty obito pionowymi deskami, a na jednym z nich zachowała się listwowa dekoracja w kształcie promienistego słoneczka. Drewniane werandy przy szczytach dzielą się na dwie strefy: u dołu ozdobne słupki balustrady, wyżej okna z drobnym podziałem szyb. W dawnym salonie stał kaflowy piec z dekoracyjnym gzymsem, w pokojach ułożono parkiety w jodełkę, a na poddasze prowadzą kręcone drewniane schody z ażurową poręczą.

Wszystkie zabytki opisywane na blogu zaznaczyliśmy na naszej interaktywnej mapie.

Sulejówek — inne miejsca

Źródła

Karty ewidencyjne zabytku — Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl

Źródła internetowe