Pałac Briggsów w Markach

30 lipca 2026

Pałac braci Briggsów w Markach
Fot. Arkadiusz Zarzecki, CC BY-SA 3.0

Pałac Briggsów stoi po południowej stronie Alei Piłsudskiego, fasadą zwrócony ku okrągłemu podjazdowi i ku terenom dawnej przędzalni. Zbudowali go dla siebie bracia Briggs, angielscy właściciele przędzalni wełny, naprzeciwko własnego zakładu, oddzielając rezydencję od hal jedynie działką parku.

Pałac wznoszono w latach 1884–1894, według projektu architekta Antoniego Beilla. Ma plan rozbudowany i asymetryczny. Piętrowa część centralna ma ganek pośrodku. Od zachodu przylega do niej oszklony aneks o stalowej konstrukcji, dawny ogród zimowy, a od wschodu przylega prostopadła jadalnia.

Fasady wyróżnia materiał. Obłożono je białymi, glazurowanymi płytkami ceramicznymi wielkości cegły, z dekoracją w formie płaskich, przyściennych kolumn i ornamentów. Z werandą i przeszkloną oranżerią pałac przypomina jasne rezydencje, jakie Anglicy stawiali w koloniach. Wnętrze reprezentacyjne zachowało gipsowe zdobienia na sufitach, drewniane parkiety i ceramiczne posadzki. W centralnym hallu stoją szerokie drewniane schody z rzeźbioną dębową balustradą, a nad nimi wisi ozdobny żyrandol. W dachu osadzono przeszklony świetlik.

W 1925 roku, po śmierci Alfreda Briggsa, jednego z braci, pałac wraz z zakładem przeszedł na własność spokrewnionej z nimi rodziny Whitehead. Sam budynek przetrwał w niezmienionej formie aż do wojny, którą przeszedł z uszkodzeniami. Po odbudowie zaczął służyć szkole i wtedy się rozrósł. W latach sześćdziesiątych nadbudowano pomieszczenia nad gankiem wejściowym, a na początku lat siedemdziesiątych dostawiono długie skrzydło z klasami i szatniami.

Park nad Długą

Razem z pałacem założono park krajobrazowy w stylu angielskim. Ciągnie się za pałacem, ku niewielkiej rzece Długiej, która płynie nieopodal dawnych zabudowań fabrycznych. Wydzielono go na początku lat osiemdziesiątych XIX wieku, razem z terenem pod fabrykę, jako prywatne zaplecze rezydencji.

Cały ten układ, fabryka, pałac i park obok siebie, powstał z jednego przedsięwzięcia: miasta, które zbudowała przędzalnia braci Briggs.