Kościół Niepokalanego Poczęcia w Markach

Kościół Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny stoi przy Alei Piłsudskiego, w środku obszernej posesji. Zbudowano go na przełomie wieków, gdy Marki gwałtownie rosły wokół uruchomionej w 1884 roku przędzalni wełny i osadzie zaczęło brakować własnej świątyni.

Pieniądze na budowę zebrano ze składek, a największą wpłatę zrobili właściciele fabryki. Bracia Briggs i ich fabryczny wspólnik Ernest Posselt dali piętnaście tysięcy rubli, a Flora, żona jednego z braci, Johna Briggsa, dołożyła kolejne pięć tysięcy i pokryła koszt krzyża na wieżę, żelaznych okien, dwóch kryształowych żyrandoli i dębowych drzwi frontowych. Całą budowę w stanie surowym szacowano na pięćdziesiąt tysięcy rubli, więc sami fabrykanci dali blisko połowę. Rzecz w tym, że Briggsowie byli protestantami. Fundowali katolicki kościół w mieście, które sami zbudowali. Resztę złożyli mieszkańcy, miejscowy proboszcz i właściciele okolicznych cegielni, którzy przekazali po sto tysięcy cegieł. Dwa i pół hektara gruntu pod świątynię oddali w darowiźnie miejscowi gospodarze.

Projekt wykonał architekt Jan Hinz. Kamień węgielny wmurowano 3 maja 1899 roku, mury stanęły jeszcze tego samego roku, a budowę wieży ukończono w 1903. Rok później kościół konsekrował arcybiskup warszawski, kardynał Aleksander Kakowski. Świątynię wzniesiono z surowej, nietynkowanej cegły, w formach neogotyckich, które ówcześnie nazywano stylem wiślano-bałtyckim i traktowano jako poszukiwanie stylu narodowego. W środku dwa rzędy filarów dzielą wnętrze na trzy nawy, a posadzkę ułożono z czarno-białej terakoty w romby.

Wieża, która stanęła dwa razy

W 1944 roku wycofujące się wojska niemieckie wysadziły wieżę kościoła. Odbudowa ciągnęła się przez kolejne kilkanaście lat i zakończyła dopiero w 1961 roku. Przy okazji powojennych napraw pierwotną ceramiczną dachówkę zastąpiono blachą.

Ten wpis to rozdział przewodnika po mieścieZabytki Marek: miasto, które zbudowała przędzalnia