Kościół św. Andrzeja Boboli w Strudze

30 lipca 2026

Kościół św. Andrzeja Boboli w Markach-Strudze
Fot. Crusier, CC BY-SA 3.0

Kościół świętego Andrzeja Boboli stoi w Strudze, dzielnicy Marek przy trasie do Białegostoku. Jego historia zaczyna się po drugiej stronie oceanu. Fundusze na budowę zebrał ksiądz Antoni Poławski, który przez ćwierć wieku pracował wśród polskich emigrantów w Ameryce.

Poławski urodził się w 1871 roku, kształcił się u salezjanów we Włoszech, a święcenia kapłańskie przyjął w Kanadzie. Przez dwadzieścia pięć lat był duszpasterzem Polonii w Stanach Zjednoczonych, najpierw wikariuszem, potem proboszczem w Clinton w stanie Massachusetts, gdzie postawił plebanię i polską szkołę parafialną. Do Polski wrócił w 1926 roku. Rok później kupił za zebrane oszczędności kilkadziesiąt hektarów ziemi w Strudze i założył tam zakład wychowawczy dla chłopców.

W 1928 roku Poławski przekazał cały majątek wraz z instytucją wychowawczą Zgromadzeniu Świętego Michała Archanioła. Michalici, założeni przez błogosławionego księdza Bronisława Markiewicza w Miejscu Piastowym, zajmowali się wychowaniem zaniedbanych i osieroconych chłopców. Objęli w Strudze ośrodek i duszpasterstwo, a wzniesiony przez fundatora kościół, ukończony w 1931 roku, konsekrował kardynał Aleksander Kakowski. Przez ponad dwadzieścia lat kościół nie miał własnej parafii i opiekowali się nim michalici, aż osobną parafię utworzył przy nim w 1952 roku prymas Stefan Wyszyński.

Kościół, który się rozrósł

Kościół zaprojektował architekt Feliks Michalski, w formach nawiązujących do dawnych stylów. Pierwotnie miał tylko jedną nawę. Ostateczny kształt uzyskał dopiero w latach osiemdziesiątych, gdy dobudowano dwie nawy boczne i z jednej sali zrobił się kościół o trzech nawach. Nad wejściem wznosi się trójkątny szczyt, a samo wejście poprzedza kolumnowy portyk. Najmocniej zmieniło się wnętrze: dawne pełne ściany zastąpiono rzędami arkad o spiczastych, gotyckich łukach, przez które nawa główna otwiera się na boczne, a wyposażenie wymieniono na nowe.

Dzisiejszy wystrój jest dziełem dwóch artystów. Witraże wykonał Stanisław Jakubczyk, a ołtarze Matki Boskiej Fatimskiej i świętego Andrzeja Boboli zaprojektował profesor Wincenty Kućma. Jego są też ambona i tabernakulum. Obok kościoła stoją dziś Kuria Generalna michalitów, ośrodek szkolno-wychowawczy i wydawnictwo.